Wie in de ggz zorg levert, is verplicht om wachttijden aan te leveren bij de Nederlandse Zorgautoriteit. Dat geldt voor instellingen én voor vrijgevestigde praktijken. De regeling bestaat al jaren, maar per 1 januari 2026 is er iets wezenlijks veranderd voor kleine praktijken. In dit artikel zetten we op een rij wat er geldt, wat er veranderde en wat het voor uw praktijk betekent.
Wat er verplicht is
De Transparantieregeling zorgaanbieders ggz van de NZa verplicht ggz-aanbieders om wachttijdgegevens aan te leveren. Het doel: landelijk zicht op waar de wachttijden oplopen, en vergelijkbare informatie voor verwijzers en cliënten. De aanlevering liep via het Zorgbeeldportaal, maandelijks.
De verplichting geldt breed. Ook wie als zzp'er werkt of geen nieuwe cliënten aanneemt, valt eronder. De NZa is daar expliciet over: een aanmeldstop ontslaat u niet van de registratieplicht. Wat u dan aanlevert is juist waardevolle informatie, want ook "wij zitten vol" is een wachttijdgegeven.
Wat er per 1 januari 2026 veranderde
Voor praktijken met één vestiging is de handmatige aanlevering vervallen. De NZa haalt de wachttijden voor deze groep voortaan uit declaratiedata. U hoeft als solopraktijk of eenmanszaak dus niet meer zelf maandelijks in het Zorgbeeldportaal in te loggen.
Dat scheelt een terugkerende administratieve handeling, maar er zit een kanttekening aan. De declaratiedata lopen achter op de werkelijkheid: een declaratie volgt pas na de start van de behandeling. De wachttijd die de NZa berekent is daarmee een terugblik, geen actueel beeld. Voor de landelijke monitoring is dat werkbaar. Voor de cliënt die vandaag wil weten hoe lang de wachttijd bij u is, blijft uw eigen website de bron.
Wat dit betekent voor uw praktijk
Drie praktische gevolgen:
- Heeft uw praktijk één vestiging, controleer dan of u inderdaad onder de nieuwe werkwijze valt. De vraag-en-antwoordpagina van de NZa is daarvoor het startpunt.
- Heeft uw praktijk meerdere vestigingen, dan blijft de maandelijkse aanlevering bestaan zoals u die kent.
- De verplichting om uw actuele wachttijden op uw eigen website te vermelden staat hier los van. Die informatie is voor verwijzers en cliënten vaak belangrijker dan wat er in de landelijke cijfers staat.
Waarom kloppende wachttijden ook uw belang zijn
Het is verleidelijk om wachttijdinformatie te zien als iets wat u voor de toezichthouder bijhoudt. Maar de cijfers doen meer. Verwijzers kijken ernaar bij de keuze waar ze iemand aanmelden. Cliënten gebruiken ze om te beslissen of ze zich bij u melden of verder zoeken. Een wachttijd die niet klopt, werkt dus twee kanten op: te rooskleurig levert teleurgestelde wachtenden op, te somber jaagt aanmeldingen weg die u wel had kunnen plaatsen.
Kloppende wachttijden beginnen bij een kloppende wachtlijst. Wie de lijst in een spreadsheet en de mailbox bijhoudt, kent het probleem: het overzicht loopt achter op de werkelijkheid. In ons artikel over wachtlijstbeheer in de mailbox en Excel leest u waar dat knelt en wat u eraan kunt doen.
Wij bouwen aan Bina om precies dit soort werk lichter te maken: een wachtlijst die actueel blijft, zodat het cijfer dat u deelt ook het cijfer is dat klopt. Herkent u dit uit uw eigen praktijk? Vul de vragenlijst in, dan leren wij van hoe het er bij u aan toegaat.